Ulica Abrahama na odcinku od ul. 10 Lutego i Batorego ma stać się klimatycznym miejscem, w którym będzie można zatrzymać się choć na chwilę. Ale przede wszystkim będzie to woonerf, czyli strefa współdzielona przez pieszych, rowerzystów i kierowców. Zarząd Dróg i Zieleni ogłosił przetarg na jego budowę.

Idea woonerfów pojawiła się w latach 70. XX wieku w Holandii i w wolnym tłumaczeniu oznacza „ulicę do mieszkania”. W Polsce częściej określa się je mianem „podwórców miejskich”. Sednem tego rozwiązania jest zaprojektowanie ulicy w taki sposób, by – przy zachowaniu jej kluczowych funkcji – stworzyć przestrzeń estetyczną i bezpieczną dla wszystkich uczestników ruchu drogowego, w której chętnie będą spędzać czas.

W Gdyni nie ma jeszcze miejsca tego typu, choć temat organizacji stref współdzielonych jest od jakiego czasu żywo dyskutowany. Między innymi w kontekście przyszłości ulicy Starowiejskiej, możliwości przebudowy ulicy Pawiej w Pustkach Cisowskich-Demptowie, ale przede wszystkim – odcinka ulicy Abrahama między ul. Batorego i 10 Lutego, czyli ścisłego centrum miasta. Tam koncepcja utworzenia podwórca realizowana jest w ramach projektu zgłoszonego przez działaczy Stowarzyszenia Starowiejska, czyli „Śródmieście wygodne dla pieszych – więcej zieleni, lepsze oświetlenie ulic i mała architektura”. Projekt ten zwyciężył w głosowaniu Budżetu Obywatelskiego 2016.

Przetarg na wykonanie strefy współdzielonej na Abrahama został ogłoszony. To drugie postępowanie na wykonanie tego zadania, w poprzednim nie zgłosił się żaden potencjalny wykonawca. Na oferty do aktualnego postępowania specjaliści Zarządu Dróg i Zieleni czekają jeszcze do 10 października.

– Wydłużyliśmy dwukrotnie czas na realizację zadania co, mamy nadzieję, zwróci uwagę potencjalnych wykonawców. Niemniej chcielibyśmy podpisać umowę na realizację tego zadania jeszcze w październiku, by w tym roku rozpocząć przebudowę uzbrojenia podziemnego i kontynuować prace na początku przyszłego roku, jeśli będzie taka potrzeba. Pod koniec zimy lub może wiosną rozpoczęlibyśmy prace związane z nawierzchniami drogowymi – mówi Wojciech Folejewski, zastępca dyrektora Zarządu Dróg i Zieleni.

Współpraca na wielu poziomach

Projekt przebudowy ul. Abrahama w strefę przyjazną pieszym od początku powstawał we współpracy z mieszkańcami oraz lokalnymi przedsiębiorcami. Przedstawiciele Stowarzyszenia Starowiejska z Politechniką Gdańską zorganizowali konkurs architektoniczny, do udziału w którym zaprosili studentów PG. Złożenie prac poprzedzone było warsztatami opracowania konkursowego, przygotowanymi przy wsparciu merytorycznym Zarządu Dróg i Zieleni oraz Laboratorium Innowacji Społecznych, podczas których uczestnicy mogli poznać bliżej specyfikę miejsca oraz potrzeby i oczekiwania mieszkańców oraz lokalnych przedsiębiorców. W efekcie, pod obrady jury złożonych zostało 16 koncepcji zmian. Decyzją kapituły konkursowej zwyciężyła modernistyczna wizja autorstwa studentów V roku architektury, Mai Bazylko oraz Tomasza Jażdżewskiego.

Następnie, w lutym 2017 roku, inicjatorzy zmian zorganizowali otwarte spotkanie, podczas którego każdy chętny mógł wyrazić swoją opinię o projekcie przygotowanym przez studentów. Sam projekt, jak i wnioski z tego spotkania, stały się fundamentem do opracowania pierwszej koncepcji, którą przygotowali architekci odpowiedzialni za stworzenie docelowej dokumentacji architektoniczno-budowlanej. Ten projekt również był omawiany z mieszkańcami i przedsiębiorcami na otwartym spotkaniu, w czerwcu 2017 roku i znów zmodyfikowany zgodnie z ich oczekiwaniami.

– Projekt studentów, mimo że bardzo interesujący, trzeba było dopasować do realnych uwarunkowań. Przede wszystkim do ograniczonego budżetu. Dlatego na przykład, zamiast projektowanych indywidualnie siedzisk, na woonerfie pojawią się typowe dla śródmieścia Gdyni ławki, a zamiast kostki typu terrazzo zostaną zastosowane betonowe płyty. Utrzymany zostanie jednak układ czarno-białych pasów, nawiązujący do wykończenia klatki schodowej kamienicy nr 28 – mówi Monika Arczyńska z pracowni A2P2 architecture&planning.

Szereg uzgodnień i ważne partnerstwo

Dopracowanie koncepcji architektonicznej i przystąpienie do opracowania dokumentacji budowlanej wymagało także szeregu uzgodnień z instytucjami, które odpowiadają za podziemne i naziemne instalacje na ulicy Abrahama. Sprawę jednak znacznie utrudnił fakt, że na etapie przygotowania dokumentacji okazało się, że podziemne instalacje nie są w dobrym stanie.

– W momencie przystępowania do projektu nie wiadomo jeszcze dokładnie, jak planowane zmiany wpłyną na to, co znajduje się pod ziemią. W przypadku Abrahama konieczna okazała się wymiana sieci wodociągowej z lat 30. Dopiero podczas pracy nad projektem okazało się, że stan sieci jest na tyle zły, a ich układ tak skomplikowany, że wykonanie planowanych robót byłoby niemożliwe. Takie prace wykonuje się kompleksowo i chociaż „na powierzchni” nie widać całego zakresu robót, chodzi o to, aby i infrastruktura, i nawierzchnie wytrzymały kolejnych kilkadziesiąt lat. To znacznie wydłużyło czas potrzebny na projektowanie z uwagi na zwiększony zakres projektu i konieczność uzyskania kolejnych uzgodnień – mówi Maciej Nagórski z NANU Pracownia Architektoniczna.

Analiza geotechniczna zakończona została w lipcu 2017 roku. Dalej, od września 2017 do końca lutego 2018 trwały uzgodnienia – z PEWiK-iem, Energą Oświetlenie wraz z Energą Operator, Zarządem Dróg i Zieleni, Regionalnym Centrum Informatyki, OPEC-em, Polską Spółką Gazownictwa, a także firmami NETIA czy Orange, które także mają swoje instalacje pod ulicą Abrahama. Niezbędne było również uzyskanie zgód na budowę z Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków oraz pozytywnej opinii o projekcie architektonicznym z Biura Ogrodnika Miasta oraz Biura Plastyka Miasta.

Warto podkreślić, że na etapie uzgodnień udało się nawiązać porozumienie ze spółką PEWiK, której przedstawiciele zdecydowali się partycypować w kosztach przebudowy instalacji wodociągowej.

Wspólny wysiłek z korzyścią dla wszystkich

Od lutego do mniej więcej końca czerwca 2018 trwały przygotowania pierwszej dokumentacji przetargowej na wykonanie strefy przyjaznej pieszym w śródmieściu Gdyni. Bez wyłonienia wykonawcy postępowanie zakończyło się pod koniec lipca, a pod koniec września zostało ogłoszone ponownie. Według nowego harmonogramu, prace zostać zakończone do połowy czerwca 2019.

W efekcie cała nawierzchnia – od pierzei do pierzei – będzie wyrównana. Piesi i rowerzyści będą mogli korzystać z całej przestrzeni, a dla aut zarezerwowano wyłącznie środkową część. Kierowcy będą meandrować między kwietnikami, dzięki czemu ruch aut na tym odcinku się uspokoi, a piesi będą mogli czuć się bezpiecznie. Cała przestrzeń ulicy będzie funkcjonować jako tzw. strefa zamieszkania, z ograniczeniem prędkości do 20km/h i możliwością parkowania wyłącznie w wyznaczonych miejscach. Liczba miejsc postojowych zostanie ograniczona do liczby założonej w propozycji do Budżetu Obywatelskiego, ale dodatkowo zapewnione zostało miejsce dla dostaw. Pomyślano o osobach z niepełnosprawnościami – nie tylko łatwiej będzie im się przemieszczać po płaskiej, pozbawionej krawężników nawierzchni, ale zapewniono dla nich także specjalne miejsce postojowe i przestrzeń przy ławkach, w której zmieści się wózek inwalidzki lub chodzik. Dodatkowo, pojawią się tam nowe elementy małej architektury, nasadzenia oraz klimatyczne oświetlenie.

– Przebudowa ulicy Abrahama jest przykładem tego, że różne środowiska mogą dojść do porozumienia i wspólnie stworzyć coś dobrego, coś co będzie służyło długo. Wszystkim mieszkańcom, organizacjom oraz instytucjom zaangażowanym w wypracowywanie takich pozytywnych rozwiązań w mieście należą się podziękowania. I dziękujemy zarówno jako samorząd, ale i jako gdynianie – mówi Joanna Zielińska, przewodnicząca Rady Miasta.

powrót